Thursday, October 10, 2013

ΤΟ ΣΠΗΛΑΙΟ ΤΗΣ ΑΣΠΡΗΣ ΠΕΤΡΑΣ ΣΤΗΝ ΚΕΦΑΛΟ

                      ΤΟ ΣΠΗΛΑΙΟ ΤΗΣ ΑΣΠΡΗΣ ΠΕΤΡΑΣ ΣΤΗΝ ΚΕΦΑΛΟ
Όταν τον Ιούνιο του 1922 οι Ιταλοί Alessandro Della Setta και Doro Levi (από την Ιταλική Αρχαιολογική Σχολή της Αθήνας)  έκαναν ανασκαφές στο σπήλαιο της Άσπρης Πέτρας στο βουνό Ζηνί της Κεφάλου, στο δυτικό άκρο του νησιού, ίσως δεν είχαν υποψιαστεί την αξία όσων θα έβρισκαν. Αυτή τους η ανασκαφή έφερε στο φως, ανάμεσα στα άλλα, θραύσματα πήλινων νεολιθικών δοχείων, ελλειψοειδείς μυλόπετρες, μια εστία με πολλά κομμάτια αγγείων, ένα εγχάρακτο πήλινο δοχείο, λεπίδες και πυρήνες οψιανού (οψιδιανού), αντικείμενα καλλωπισμού και υπολείμματα τροφών.
(από το βιβλίο «Αρχαία Ιστορία της Κω» Από τα προϊστορικά μέχρι τα ρωμαϊκά χρόνια- σελίδα 11)
στο μνημείο του Ηλιόπουλου αφήνουμε το αμάξι για να προχωρήσουμε με τα πόδια για την Άσπρη Πέτρα
Διαπιστώθηκε τότε ότι πάνω από ένα πρώτο αργιλικό στρώμα, που αντιστοιχούσε σ’ ένα αρχαιότατο ανθρώπινο απολίθωμα, που περιείχε θραύσματα πήλινων νεολοιθικών δοχείων, απλώνονταν στη σπηλιά ξερά και συμπαγή στρώματα, που επέτρεψαν τη χρήση της για μια συνεχή ανάπτυξη της ανθρώπινης ζωής. Αξιοσημείωτη ήταν η παρουσία λάκκων γεμάτων με ωοειδείς μυλόπετρες. 
η σχετικά πρόσφατη σήμανση βοηθάει να εντοπίσουμε το μονοπάτι για το σπήλαιο της Άσπρης Πέτρας
η είσοδος της σπηλιάς
Η εστία, που την αποτελούσαν διάφορα τεφρόχροα στρώματα της ίδιας όμως εποχής, είχε πολλά κομμάτια αγγείων που συγκολλήθηκαν, νεολιθικής εποχής, ακατέργαστα ή γυαλισμένα σε σχήμα ραβδιού χρώματος μαύρου, κόκκινου, γκρίζου και καστανού.   
Ανάμεσα σ’ αυτά υπήρχε μονάχα ένα σκαλισμένο πήλινο δοχείο. Οι μορφές και οι διαστάσεις των αγγείων ήταν ποικίλες, με κυρίαρχο τον τύπο των στρογγυλεμένων τοξοειδών λαβών, ενώ αντίθετα σπάνιζαν τα όπλα, που αποτελούνταν από λίγες λεπίδες κι από αιχμηρούς πυρήνες οψιδιανού λίθου (ηφαιστειογενούς πέτρας), που ξέρουμε ότι προερχόταν από το νησί Γυαλί κοντά στη Νίσυρο, καθώς και τα αντικείμενα καλλωπισμού. Τέλος, τα υπολείμματα των τροφών, που βρέθηκαν στη σπηλιά, φανέρωναν ένα λαό αφοσιωμένο στη βοσκή των ζώων.
Στη σπηλιά της Άσπρης Πέτρας, που πρέπει να ξανάζησε στη γεωμετρική εποχή σαν χώρος λατρείας αγροτικών θεοτήτων, η εύρεση μερικών κυπέλλων γεωμετρικού ρυθμού με ιδιόρρυθμα διακοσμητικά θέματα παρμένα από την Αττική και τη Βοιωτία, μαρτυρεί τη σύνδεση της μορφής των γεωμετρικών σχημάτων της Κω με τα αντίστοιχα εκείνων των περιοχών, που είναι ήδη τελειοποιημένα.
λεπτομέρειες από το εσωτερικό της σπηλιάς
Επίσης, βρέθηκε εκεί ένας χονδροειδής αναθηματικός παραστάτης, που είχε αφιερωθεί στις θεότητες, που λατρεύονταν κατά την ελληνιτική εποχή, και οι οποίες πρέπει να ήταν ο Παν, οι Νύμφες και κάποια κουροτρόφος, όπως μαρτυρούν οι μικρές παιδικές πήλινες μορφές σε θέση οκλαδόν. Οι πήλινοι αυτοί τύποι χρονολογούνται τον 4ο-3ο π.Χ αιώνα. Βρέθηκαν ακόμη στη σπηλιά και αναθηματικά λυχναράκια ρωμαϊκής περιόδου.
Τα κεραμικά της Άσπρης Πέτρας μεταφέρθηκαν στη Ρόδο.


(από το βιβλίο του Βασίλη Χατζηβασιλείου «Ιστορία της Νήσου Κω», σελίδες 48, 59, 179, 208)
Σημαντικές πληροφορίες για τη Σπηλιά της Άσπρης Πέτρας δίνονται από το Γεωδίφη:
αλλά και από το Βασίλη Χατζηβασιλείου:
and for english-speaking people you may want to check Discovering Kos and the surrounding islands blog: Aspri Petra Cave
also in English (there is a video,as well):  Aspri Petra (White Rock)
η θέα από την άσπρη πέτρα προς το λατομείο
ιδιαίτερα πετρώματα στη σπηλιά
οι πεζοπόροι εξερευνούν το εσωτερικό της σπηλιάς
 φωτογραφίες: Sophia Karagianni

No comments:

Post a Comment